Grebbedijk (bij Wageningen) op de schop

Volledige dijk bij Wageningen wordt klimaatbestendig
Uit een veiligheidsanalyse die Waterschap Vallei en Veluwe samen met Royal HaskoningDHV deze week afrondde blijkt dat de Grebbedijk op diverse plekken versterkt moet worden. De dijk voldoet niet meer aan de nieuwe normen voor waterveiligheid, opgesteld door de Tweede Kamer en sinds 1 januari van kracht. De Grebbedijk is ruim vijf kilometer lang en loopt van Wageningen tot Rhenen. Als de dijk doorbreekt staat het gebied tot aan Amersfoort onder water.

door: Waterschap Vallei en Veluwe

Uitkomsten veiligheidsanalyse
Uit de veilgheidsanalyse blijkt dat de dijk vrijwel over de gehele lengte verhoogd moet worden om te kunnen voldoen aan de nieuwe normen vanuit het Rijk. Er is daarnaast op diverse plekken piping geconstateerd. Dit betekent dat er op een paar plekken water onder de dijk doorstroomt en zand meevoert naar het achterland. Hierdoor kunnen kleine kanaaltjes onder de dijk ontstaan, die de dijk zwak maken. Tot slot is er een opgave aan de stabiliteit van de dijk. Dijktaluds zijn bijvoorbeeld te steil, de ondergrond van het dijklichaam kan te weinig draagkracht hebben. Dat maakt de dijk kwetsbaar. Tanja Klip-Martin, dijkgraaf van Waterschap Vallei en Veluwe: ‘De komende periode gaan we op zoek naar oplossingen om de dijk weer klaar te maken voor de toekomst. De dijk is sterk genoeg om het achterland droog te houden, maar met het oog op de klimaatveranderingen, het groeiend aantal bewoners achter de dijk en de groeiende economische waarde van het achterland ligt er een flinke klus.’ Het Waterschap brengt de komende periode in kaart wat de werkzaamheden precies zijn die moeten plaatsvinden. De verwachte schop in de grond is gepland in 2023.

Kansen voor gebiedsontwikkeling rondom de dijk

De dijkversterking biedt kansen voor het omliggende en aangrenzende gebied. Om die reden worden  de uitkomsten van de veiligheidsanalyse besproken met de omgeving. Samen met de Gemeente Wageningen, Provincie Gelderland, Provincie Utrecht, Rijkswaterstaat en Staatsbosbeheer wordt komend jaar gekeken naar welke ‘meekoppelkansen’ er zijn voor het gebied. Denk hierbij bijvoorbeeld aan kansen voor natuur, recreatie, toerisme  en verkeersveiligheid.

Sinds een klein jaar denken de ‘Dijkdenkers’ mee over het project; een groep actieve bewoners en ondernemers uit de regio. Klip-Martin: ‘Maar we kunnen nog meer ideeën en wensen gebruiken. We roepen dan ook graag bewoners, het bedrijfsleven en diverse maatschappelijke organisaties rond de omgeving van de Grebbedijk op om mee te denken over een veilige en mooie dijk en de omgeving daarvan.’ Ook scholen uit de regio worden gevraagd mee te denken: op 7 april is de aftrap van een technasiumopdracht over de Grebbedijk. 116 leerlingen van CSG Het streek uit Ede denken na over de inrichting van het dijktraject en de nabije omgeving. Het beste idee werken ze uit in een maquette en wordt in juni gepresenteerd aan Waterschap Vallei en Veluwe.

Nieuwe normering
Vanaf 2017 gelden vanuit het Rijk nieuwe wettelijke normen voor de Nederlandse waterkeringen. Waar de vroegere normering uit ging van de hoogte en sterkte van de dijk om een bepaalde waterstand te kunnen weerstaan, zijn de nieuwe normen gebaseerd op de kans op een overstroming door een dijkdoorbraak. Daarnaast gaat de nieuwe normering uit van maatwerk. Zo zijn bijvoorbeeld de economische waarde van het achterland en het waterpeil ook belangrijke factoren. De Grebbedijk is vanuit het Hoogwaterbeschermingsprogramma (HWBP) aangemerkt als prioriteit.

Over de Grebbedijk
De Grebbedijk is één van de vele dijken die Nederland droog houden. Waterschap Vallei en Veluwe is eigenaar van de dijk en voert het beheer ervan uit. De vijf kilometer lange dijk, tussen Wageningen en Rhenen, beschermt 250.000 bewoners van de Gelderse Vallei tegen water van de Nederrijn. Bij een eventuele doorbraak stroomt een groot gebied onder. Dan staat het water in Veenendaal drie meter hoog en krijgen ook Amersfoort, Leusden en andere plaatsen in de Vallei te maken met wateroverlast. Voor meer informatie over de Grebbedijk www.grebbedijk.com.